Samen gezonde binnenklimaten creëren in opwarmende steden

Locatie

Plaats: Amsterdam, Netherland

Samenvatting

Warme perioden, zoals hittegolven, zorgen voor een toename in het ontwikkelen van aan hitte-gerelateerde aandoeningen zoals een hitteberoerte. Meer en meer mensen worden blootgesteld aan extreme hitte door verstedelijking en klimaatverandering. Onze onderzoeksvraag is: Hoe zullen verstedelijking en klimaatverandering samen de zomerse binnenklimaten in Amsterdam en andere Europese steden beïnvloeden? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, gaat het I-CHANGE team van de groep Meteorologie en Luchtkwaliteit van de Wageningen Universiteit samen met het Amsterdam Institute of Advanced Metropolitan Solutions een living lab opzetten met lokale gemeenschappen in Amsterdam. In het living lab monitoren en bestuderen we het spatiotemporele karakter van atmosferische variabelen binnen- en buitenshuis die de gezondheid van bewoners beïnvloeden, zoals stedelijk thermisch comfort en luchtkwaliteit. We zullen de verschillen in binnentemperaturen tussen woningen verklaren aan de hand van factoren die verband houden met het ontwerp van wijken (bijv. groen in de stad), architectuur (bijv. energie label) en het gedrag van bewoners (bijv. wanneer ventileren). Bovendien zullen we samenwerken met bestaande initiatieven en met burgers in gesprek gaan om samen klimaatadaptatie maatregelen te vinden die nodig zijn om steden gezonde leefomgevingen te maken. Het meetnetwerk van het living lab is een aanvulling om ons reeds operationele netwerk van 24 weerstations verspreid over Amsterdam en een fluxtoren die voelbare warmte, verdamping en CO2-flux meet. Bij hittegolven voegen we veldcampagnes toe met sodarmetingen, metingen met onze speciaal uitgeruste bakfietsen en metingen met weerballonnen. Hier is een filmpje over één van onze veldcampagnes op de Dam in Amsterdam.

Experimenten

In het Amsterdam Living Lab gaan we temperatuur, luchtvochtigheid en CO2-concentraties meten in ongeveer 100 woningen in Amsterdam. De woningen zullen worden geselecteerd met burgers die zich warm en ongemakkelijk voelen thuis tijdens hittegolven. Woon je in Amsterdam en heb je interesse om als vrijwilliger een weerstation in je huis te hosten? Lees dan verder onder ‘Hoe deel te nemen’ en neem contact met ons op via email. Met de temperatuurmetingen en andere verzamelde gegevens kunnen we de correlatie tussen binnen- en buitentemperatuur verklaren, zoals we in eerder onderzoek hebben gedaan. Eén van de doelen van ons onderzoek is om een model te ontwikkelen dat de belangrijkste fysische mechanismen bevat om veranderingen in de binnentemperatuur van een woning te kunnen voorspellen. Verder zullen we onderzoeken of de temperaturen ook gerelateerd kunnen worden aan het energieverbruik van huishoudens, zoals het verwarmen van de woning in de winter en de kans dat bewoners airconditioning, dat veel energie verbruikt in de zomer, zullen installeren.

Onze hypothesen zijn dat de binnentemperatuur tijdens hittegolven vooral hoger zal zijn in huizen:

  • In wijken met een gebrek aan vegetatie en andere verkoelende maatregelen
  • Met een laag energie label hebben
  • Van huishoudens met een laag inkomen
  • Waarvan de bewoners het zonlicht niet effectief kunnen blokkeren en kunnen voorkomen dat de warme lucht van buiten naar binnen komt

Achtergrond

De belangrijkste gevolgen van klimaatverandering voor Amsterdam zijn de toename van de frequentie van stedelijke warmtebelasting, extreme neerslag en droogte. Als gevolg hiervan zullen ook de stroomvraag en –productie veranderen. Door verstedelijking en klimaatverandering neemt het aantal mensen dat wordt blootgesteld aan extreme hitte toe. Volgende KNMI ‘14 klimaatscenario’s (Klein Tank, Beersma et al. 2014) zal het aantal zomerdagen (Tmax ≥ 25 °C) in Nederland toenemen van gemiddeld 25 dagen in het huidige klimaat naar 50 ±15 dagen in 2085 (de Nijs, Bosch et al. 2019). Hittegolven zullen in frequentie en duur toenemen en tropische dagen (Tmax ≥ 30 °C) en warme nachten zullen ook vaker voorkomen. Hoe warmer en langer deze warme en vochtige perioden zijn, hoe meer negatieve invloed ze hebben op het menselijk thermisch comfort en dus op de menselijke gezondheid, hun welzijn en de arbeidsproductiviteit. Bepaalde groepen in de samenleving zijn kwetsbaarder voor hitte-gerelateerde ziekten en sterfte, zoals ouderen, kinderen, mensen met chronische gezondheidsproblemen en mensen met een lager inkomen (Keith and Meerow 2022). Ons Amsterdam Living Lab richt zich daarom op stedelijke warmte en zal proberen deze uit te leggen en in kaart te brengen. Deze resultaten kunnen bijvoorbeeld door stedenbouwkundigen en stedelijke ontwerpers gebruikt worden om gezondere steden te bouwen. Ook kunnen we met de resultaten uit de metingen adviezen geven aan burgers en hen helpen het hoofd koel te houden tijdens hittegolven.

eferenties

  • de Nijs, T., P. Bosch, E. Brand, B. Heusinkveld, F. van der Hoeven, C. Jacobs, L. Klok, J. Kluck, A. Koekoek, S. Koopmans, K. van Nieuwaal, R. Ronda and G. Steeneveld (2019). Ontwikkeling Standaard Stresstest Hitte. Bilthoven, The Netherlands: 1-130.
  • Keith, L. and S. Meerow (2022). PAS Report 600: Planning for Urban Heat Resilience. Chicago, USA: 1-99.
  • Klein Tank, A., J. Beersma, J. Bessembinder, B. van den Hurk and G. Lenderink (2014). KNMI ’14: climate scenarios for the Netherlands: a guide for professionals in climate adaption. De Bilt, The Netherlands: 1-34.

 

Milieugebieden die we aanpakken

Klimaat actie, Extreem Weer, Energieverbruik

Hoe deelnemen?

Geïnteresseerd in hoe je onderdeel kan worden van ons living lab? Lees dan onze flyer en neem contact met ons op via email. Voor meer informatie kan je de QR-code scannen of op deze link klikken.

Ook als je graag een stakeholder of partner in ons onderzoek wilt zijn, kun je contact met ons opnemen via email.

Contact

Esther Peerlings, Wageningen University & Research
Gert-Jan Steeneveld, Wageningen University & Research

Email: contact_amsterdamlivinglab@ichange-project.eu

Meer informatie

  • Het weerstation dat we gaan installeren in de huizen van de deelnemers van het living lab: Slim Weerstation | Netatmo.
  • Deze weerstations worden door de hele wereld gebruikt. Op deze kaart kan je al deze metingen zien: Netatmo Weathermap.
  • Hier is een filmpje over één van onze veldcampagnes op de Dam in Amsterdam: Launching weather balloons from Amsterdam for 24 hours, measuring the urban climate.
  • The klimaattrend in gevoelstemperatuur (physiological equivalent temperature PET) is aan het toenemen. Dit showyourstripes figuur laat het aantal jaarlijkse uren waarin de PET hoger is dan 23ºC zien tussen 1951-2020 in Amsterdam. Het wordt roder en roder in de laatste jaren! Wat zal de #toekomst brengen?

Contact

11 + 8 =

This project has received funding from the European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 101037193.